(نوشته نیک محمد کابلی)

درونما یه این فلم کوتا ه از ارما ن دیرینه مردمی سرچشمه میگیرد که سده ها و هزاران سا ل است بالای گنج ها ی دست نا خورده و مدفون د ر دل زمین  اما در ویرا نه ها  و ما تم کده ها زند ه گی  مینما یند.

 ا ین پیا می  است که امین وحیدی  خوا سته با ر دیگر  انرا ازز با ن یک ما در مسلول و محکوم به مرگ به گوش اولاد ها یش برسا ند.

 این پیا م را حرف سا ده  اما پر محتوی محا فظی که ا ز خرابه ها ی تا زه ویرا ن شده شهر پا سبا نی میکند قوت می بخشد که میگوید" شما خرد سا ل هستید نمیتوا نید به ویرا نه بروید و گنج بدست بیا ورید بروید مکتب بخوا نید ". یعنی که گنج هست و ما ل شما ها  است . بروید بیا موزید تا بدانید که این گنج ها را قبل  از انکه غا رتگرا ن پر ا ز حزص  و آ ز از انسوی اقیا نوس ها آ مد ه  به یغما ببرند ، ا ز دل این غم خا نه بیرون آ ورید و ما ل خود سازید .

  با تاسف کسی که دور بین فلم برداری را د ر اختیا ر داشته با رموز آ ن یا اشنا یی کا مل ند اشته  ویا هم یکسره و از یک زاویه و یک دید به صحنه ها نگریسته ا ست ، خو ب میبود اگر دور بین تا و بالا میرفت و کج و راست میشد و در گوشه ها ی نا پیدا چیز ها یی را می یا فت که ا ز چشم کا مره و بیننده بدور ما ند ه است. نور پردازی که میتوا نست جنبه های هنری فلم را تقویت بخشد، فراموش شده بود و ا ستفا ده ا ز تکنولوژی معا صر خا صتا کمپیوتر کمبود دیگر این فراورده بود .

 جامعه ما پر از کلیشه ها ی قومی ، محلی ، مذهبی وروایتی  است که دست و پا ی هر  انسا ن پیشرو وتجد د پسند را به گو نه ای می بندد و نمیگذارد ازین کلیشه ها پا بیرون نهد. از سویی هم تسلسل این کلیشه ها به گو نه ایست که ا گر از یکی  وا رهی آ ن دیگری دست و پا یت میگیرد، چه بسا که این کلیشه ها ی سیا ه هرکد ام حا می و حا فظی هم دارند از ما در کلا ن پیر بیسوا د تا ملک و ملا و اکنون هم قوما ندان ورهبر هر کد ام ازین قما ش  اند . در چنین اوضا ع و احوا لی هر  اثری چه نوشتا ری و یا چه تصویری می بایست این رسا لت را ادا نما ید که یک و یا چند تا یی ازین کلیشه ها را بشکند، که با تا سف ا ین فلم ازین رسا لت خا لی بود .

 اما وقتی مینگریم چند تا کودک و نوجوا ن برخا سته از کلبه ها ی کلوخی کرایی بد و ن آ ب و برق با قبول هزارا ن مشکل کمبود آ موزش و تخنیک اولین فراورده شا ن را روی پرده می آ ورند ، میبا یست شا د باش بگویی و همه معا یب جا ی محا سن را بگیرد و این امید را در دل ها ی ما ن تا زه  سا زد که روزی بدست این تا زه نها لا ن فلم ها یی پد ید خوا هند آ مد که بتوا ند جا معه را رهنمون شده و دگرگون سا زد .

 موزیک د ر جا ی و موقعش بکا ر نرفته بودو اگر سازند ه فیلم فهمیده این کا ر را کرد ه که راگ دربار را د ر روز مرگ ما در بینوا به گوش اطفا ل قبلا یتیم و تا زه یسیر شده برسا ند پس حتما میخواسته بگوید که این ما تم امروز تو میراث  پر فلا کت تبعیض و تما یز قومی و قبیله یی هما ن درباریا ن دیروز  است که این قوم و این گوشه شهر را از محروم ترین اقشا ر جا معه سا خته بود.

 مکتب هست ، معلم هست و لی نه هما ن که بایست  .

 به ما صرف نیاموزید که دو جمع دو چها ر ، بما بگویید خشونت بس  است معلمی که ریا ضی را تا زه آ غا ز کرده با زجر سه طفلی  که تا زه  از ویرا نه ها ی جنگ داخلی  این محصول خود خوا هی و عظمت طلبی  کسا نیکه خو د را نا جی  دین ، ازادی و حیثیت ما ن می پند اشتند اما همین ویرا نه ها و قبرستا ن ها را به ما ارزا نی  داشته اند ، برگشته بود ند ، نما دی  از فرهنگ خشونت  درین سرزمین را که هنوز هم بیدا د میکند و تدریس میشود تجسم د اد.

 ا ین فلم گرچه کوتا ه ا ست اما گویا است ، گوا ه ا ین واقعیت است که خداوند گنج و رنج  را همزما ن به این مردم ارزا نی فرموده است.

 خوشا روزیکه ا ین همه رنج ، آن گنج را نصیب صا حبا ن حقیقی ا ش نما ید که هنوز هم در ویرا نه ها ی بجا ما نده ا ز ا ستعما ر و تجا وز بیگا نگا ن سرگردا ن ا ند.

 به امید روزیکه  که رنج سینما گرا ن ما ره گشای گنج باشد.

(نوشته نیک محمد کابلی)

 درونمایه این فلم کوتا ه از ارما ن دیرینه مردمی سرچشمه میگیرد که سده ها و هزاران سا ل است بالای گنج ها ی دست نا خورده و مدفون د ر دل زمین  اما در ویرا نه ها  و ما تم کده ها زند ه گی  مینما یند.

 ا ین پیا می  است که امین وحیدی  خوا سته با ر دیگر  انرا ازز با ن یک ما در مسلول و محکوم به مرگ به گوش اولاد ها یش برسا ند.

 این پیا م را حرف سا ده  اما پر محتوی محا فظی که ا ز خرابه ها ی تا زه ویرا ن شده شهر پا سبا نی میکند قوت می بخشد که میگوید" شما خرد سا ل هستید نمیتوا نید به ویرا نه بروید و گنج بدست بیا ورید بروید مکتب بخوا نید ". یعنی که گنج هست و ما ل شما ها  است . بروید بیا موزید تا بدانید که این گنج ها را قبل  از انکه غا رتگرا ن پر ا ز حزص  و آ ز از انسوی اقیا نوس ها آ مد ه  به یغما ببرند ، ا ز دل این غم خا نه بیرون آ ورید و ما ل خود سازید .

  با تاسف کسی که دور بین فلم برداری را د ر اختیا ر داشته با رموز آ ن یا اشنا یی کا مل ند اشته  ویا هم یکسره و از یک زاویه و یک دید به صحنه ها نگریسته ا ست ، خو ب میبود اگر دور بین تا و بالا میرفت و کج و راست میشد و در گوشه ها ی نا پیدا چیز ها یی را می یا فت که ا ز چشم کا مره و بیننده بدور ما ند ه است. نور پردازی که میتوا نست جنبه های هنری فلم را تقویت بخشد، فراموش شده بود و ا ستفا ده ا ز تکنولوژی معا صر خا صتا کمپیوتر کمبود دیگر این فراورده بود .

 جامعه ما پر از کلیشه ها ی قومی ، محلی ، مذهبی وروایتی  است که دست و پا ی هر  انسا ن پیشرو وتجد د پسند را به گو نه ای می بندد و نمیگذارد ازین کلیشه ها پا بیرون نهد. از سویی هم تسلسل این کلیشه ها به گو نه ایست که ا گر از یکی  وا رهی آ ن دیگری دست و پا یت میگیرد، چه بسا که این کلیشه ها ی سیا ه هرکد ام حا می و حا فظی هم دارند از ما در کلا ن پیر بیسوا د تا ملک و ملا و اکنون هم قوما ندان ورهبر هر کد ام ازین قما ش  اند . در چنین اوضا ع و احوا لی هر  اثری چه نوشتا ری و یا چه تصویری می بایست این رسا لت را ادا نما ید که یک و یا چند تا یی ازین کلیشه ها را بشکند، که با تا سف ا ین فلم ازین رسا لت خا لی بود .

 اما وقتی مینگریم چند تا کودک و نوجوا ن برخا سته از کلبه ها ی کلوخی کرایی بد و ن آ ب و برق با قبول هزارا ن مشکل کمبود آ موزش و تخنیک اولین فراورده شا ن را روی پرده می آ ورند ، میبا یست شا د باش بگویی و همه معا یب جا ی محا سن را بگیرد و این امید را در دل ها ی ما ن تا زه  سا زد که روزی بدست این تا زه نها لا ن فلم ها یی پد ید خوا هند آ مد که بتوا ند جا معه را رهنمون شده و دگرگون سا زد .

 موزیک د ر جا ی و موقعش بکا ر نرفته بودو اگر سازند ه فیلم فهمیده این کا ر را کرد ه که راگ دربار را د ر روز مرگ ما در بینوا به گوش اطفا ل قبلا یتیم و تا زه یسیر شده برسا ند پس حتما میخواسته بگوید که این ما تم امروز تو میراث  پر فلا کت تبعیض و تما یز قومی و قبیله یی هما ن درباریا ن دیروز  است که این قوم و این گوشه شهر را از محروم ترین اقشا ر جا معه سا خته بود.

 مکتب هست ، معلم هست و لی نه هما ن که بایست  .

 به ما صرف نیاموزید که دو جمع دو چها ر ، بما بگویید خشونت بس  است معلمی که ریا ضی را تا زه آ غا ز کرده با زجر سه طفلی  که تا زه  از ویرا نه ها ی جنگ داخلی  این محصول خود خوا هی و عظمت طلبی  کسا نیکه خو د را نا جی  دین ، ازادی و حیثیت ما ن می پند اشتند اما همین ویرا نه ها و قبرستا ن ها را به ما ارزا نی  داشته اند ، برگشته بود ند ، نما دی  از فرهنگ خشونت  درین سرزمین را که هنوز هم بیدا د میکند و تدریس میشود تجسم د اد.

 ا ین فلم گرچه کوتا ه ا ست اما گویا است ، گوا ه ا ین واقعیت است که خداوند گنج و رنج  را همزما ن به این مردم ارزا نی فرموده است.

 خوشا روزیکه ا ین همه رنج ، آن گنج را نصیب صا حبا ن حقیقی ا ش نما ید که هنوز هم در ویرا نه ها ی بجا ما نده ا ز ا ستعما ر و تجا وز بیگا نگا ن سرگردا ن ا ند.

 به امید روزیکه  که رنج سینما گرا ن ما ره گشای گنج باشد.

برگزار ی اولین نمایش خصوصی  گنج درویرانه است، برای منتقدین فلم درآکادمی هنر وعلوم سینمایی

فلم کوتاه داستانی گنج درویرانه است، پس از اتمام کار نماگذاری و زیرنویس انگلیسی آن، روز پنجشنبه 11 اسد 1386 برای اولین بار طی یک محفل نسبتاً کوچک و دوستانه ای با حضور سینماگرانی چون، علی محمدی، رازی محبی، سهیلا محبی، سید رضا انتظار، علی حقجو،  لعل محمد علی زاده و علی هزاره کوشانی، منتقد مطرح سینمای کشورچون؛ علی کریمی، دست اندرکاران تلویزیون آقایان حنیف الهام وعبدالرحیم دانش و بعضی از شخصیت های مطرح و شرسناس هنر و ادب درآکادمی هنر وعلوم سینمایی به نمایش گذاشته شد واین فلمسازان و منتقدین و بعضی از حاضرین درباره آن صحبت نمودند. اکثریت حاضرین تولید این فلم کوتاه داستانی را موفقیت بزرگی برای امین وحیدی و گام ارزنده ای برای سینمای کودک خواندند، هرچند بعضی از منتقدین آنرا به نقد گرفتند.

گفتنی است؛ این فلم کوتاه داستانی که محصول مشترک سینمای دید نو و خانه فیلم رازی است اولین اثر عملی محمد امین وحیدی محسوب میشود که با همکاری تخنیکی خانه فیلم رازی تهیه گردیده  و با مدت زمان 26 دقیقه آماده نمایش گردیده است.

دراین فلم کوتاه داستانی عاقله رضایی هنرپیشه مطرح کشور که درچندین فلم مطرح خانه فیلم مخملباف چون، ساعت پنج عصر، سگ های ولگرد و ... نیز نقش ایفا نموده است و به گفته خود وی میخواهد کاررا با کارگردانان تازه کار تجربه نماید. آصفه عبدالحسینی، میترا وحیدی وعزیزالله جعفری هنرپیشه های خورد سالی اند که بخوبی دراین فلم درخشیده اند.

داستان این فلم دخترک هفت ساله ای را به تصویرمیکشد که سرگردان درخرابه های شهربه دنبال گنج میگردد. هما با مادر و یگانه برادرش همایون زندگی میکند که نصف روز به مکتب میرود و نصف روز درخانه قالین میبافد.

مادرهرشب برای آنها قصه میگوید تا آنها را خواب نبرد و بیشترقالین ببافند. هما قصه پسرک فقیر و گنج درویرانه را میشنود و میخواهد خودش را درجایگاه آن قراردهد. اما هرآنچه ازخرابه ها میابد، همه اش آثارجنگ است و بس. سرآخر مادرهما میمیرد و هما همه یافته هایش را دفن میکند.

نقش هما را آصفه عبدالحسینی، نقش مادر را عاقله رضایی و نقش همایون را عزیزالله جعفری ایفا نموده اند.  

این فلم کوتاه داستانی قراراست امسال درشصت و چهارمین دوره جشنواره بین المللی فلم ونیز ایتالیا برود که امید است، به نمایندگی ازافغانستان بیرق سه رنگ کشور ما را درآسمان ایتالیا بین سینماگران مطرح جهان به اهتزاز درآورد. شایان ذکراست امین وحیدی درنظردارد دوفلم دیگر، یک فلم کوتاه و یک فلم بلند را درسال 2008 بسازد و با این دو اثر سینما و سینماگران جوان افغانستان را بیشتر و بهتر به جهانیان معرفی نماید.

فلم اول که یک اثرکوتاه داستانی است، فعلاً به نام " آرزوی بزرگ" یاد میگردد و فلم دومی که یک فلم بلند است و شاید با هزینه نسبتاً کلانی ساخته شود به نام " کلید های بهشت" یاد میگردد که درنظراست هردوتای این فلم به کارگردانی امین وحیدی درسال 2008 ساخته شوند.

برعلاوه این دوفلم، موسسه فلمسازی سینمای دید نو درنظردارد درسال 2008- 2009 میلادی، 25 فلم کوتاه داستانی( 7 الی 15 دقیقه­ای) را با موضوعات مختلف تهیه نماید که دراین راستا ازفلمسازان جوان افغانستان دعوت مینماید تا فلمنامه ها و طرح های شانرا به آدرس انترنتی سینمای دید نو بفرستند.

این برنامه سینمای دید نو فرصت طلایی را برای فلمسازان جوان و تازه کار افغانستان مساعد میسازد تا فلم اول یا دوم شانرا بسازند.

بزودی فراخوان و شرایط اشتراک دراین برنامه اعلام خواهد شد.

ازکابل تا ونیز با پیام برادری

دو تن از سینماگران جوان افغانستان امروز30 اسد 1386 برابر با 21 اگست 2007 میلادی رهسپار ونیزایتالیا شدند.

محمد امین وحیدی مدیرمسئول سینمای دید نو و محمد مهدی ظفری عضو سینمای دید نو جهت اشتراک در جشنواره بین المللی فلم ونیز و اشتراک در ورکشاپ 21 روزه سینما و حقوق بشرکه همزمان با این جشنواره بین المللی فلم در ایتالیا برگزارمیگردد، عازم آن کشورگردیدند.

قابل ذکراست که این دوتن فلمسازجوان کشور که درماه اپریل سال روان میلادی فورمه های اشتراک درجشنواره و این ورکشاپ را تسلیم نموده بودند، به نمایندگی از افغانستان جهت اشتراک دراین جشنواره مهم سینمایی پذیرفته شدند.

امین وحیدی پس از پذیرش درجشنواره ازماه ها بدینسو کارش را روی فلم کوتاهی متمرکز ساخت که نتیجه آن فلم داستانی " گنج درویرانه است" بود که درکابل اکران گردید.

این فلم کوتاه 26 دقیقه ای که با سیستم دیجیتالی درکابل وحومه های آن ساخته شد، داستان دخترک جنگزده ای را بازگومیکند که درخرابه های شهرش دنبال گنج میگردد.

و اما مهدی ظفری پس از پذیرفته شدن دراین ورکشاپ فلم مستندی را با موضوع نابینایان زیردست گرفت که آنرا به پایه اکمال رسانید و برای نمایش درورکشاپ سینما و حقوق آماده بشرنموده است.

این دوسینماگرجوان افغانستان امیدوارند فلمهای شان پیام برادری ای را ازکابل تا ونیز به اشتراک کنندگان این ورکشاپ و جشنواره بین المللی فلم ونیز انتقال دهند که تا باشد پل ارتباطی جدیدی بین سینماگران ایتالیا و سینماگران جوان افغانستان ایجاد گردد.  

لازم به یادآوری است که این دو سینماگرجوان با هزینه شخصی شان جهت اشتراک دراین جشنواره مهم سینمایی عازم ایتالیا گردیده اند که بخشی ازهزینه سفرامین وحیدی را بنیاد بیاد همکاری نموده است، اما به غیرازآن هیچ ارگان، شرکت یا موسسه ای دیگر با ایشان همکاری مالی ننموده است.

نمای صفحه نخست ویبسایت سینمای دید نو www.deedenowcinema.com

پس از ماه ها فعالیت، سینمای دید نو موفق به راه اندازی ویبسایتش گردید. بدنبال تولید فلم کوتاه " گنج درویرانه است" این دومین دستاورد سینمای دید نو درعرصه کار هنری اش درافغانستان میباشد. این ویبسایت با داشتن همکاران مجرب و متعهد کوشش دارد ضمن انعکاس فعالیت های سینمای دید نو، مطالب موثق، مفید و ارزنده را درزمینه سینما، تلویزیون و رسانه های آزاد افغانستان به نشر برساند.

                                                           نمایی از وبلاگ ( حاضر) سینمای دید نو www.aminwahidi4u.blogfa.com

قبل ازایجاد و راه اندازی این ویبسایت سینمای دید نو با داشتن وبلاگ های دری ( وبلاگ کنونی) و انگلیسی مقالات و مطالبی درزمینه های سینما، تلویزیون و رسانه های آزاد افغانستان به نشرمیرساند.

تازه ها ، محصولات ما ، ما کیستیم، پروژه های زیردست ،  فلمنامه های قابل عرضه ، تماس با ما و  موسسات همکار با ما  بخش هایی اند مختص سینمای دید نو که درضمن آن بخش های جالب و خواندنی دیگر مانند؛ سینمای افغانستان، سینمای جهان ، گفت و شنود  ، نقد و نگاه ،  تصویر و صدا ( تلویزیون)، آوای ماندگار، هزاره های افغانستان، عکس ستان ، معرفی مراکز آموزش تیاتر و سینما  درافغانستان ، نیروی آماده کار  کنج دلم ،  نبشتار شما (مقاله های بیرونی)، رسانه های آزاد و پیوندهای بیرونی نیز درآن گنجانیده میشود.   

درواقع  امروز ارتباطات ازجمله پایه های اصلی موفقیت کارهای فرامرزی میباشد که دسترسی به انترنت و بخصوص داشتن ویبسایت برای مراکزی چون سینمای دید نو یک امر ضروری تلقی میشد.

بدین لحاظ ایجاد و راه اندازی ویبسایت سینمای دید نو را نه تنها به طراح آن آقای  شمس راسخ و اعضای سینمای دید نو بلکه برای همه دست اندرکاران عصرحاضر سینمای افغانستان تبریک میگوییم.

پس فراموش نکنید منتظرنظریات، انتقادات و پیشنهادات شما درویبسایت سینمای دید نو هستیم.

www.deedenowcinema.com   و یا www.aminwahidi.com

کارتصویربرداری "گنج درویرانه است" پایان یافت

بالاخره پس از یکی دو ماه تاخیر کار تصویربرداری فلم کوتاه داستانی " گنج درویرانه است" به کارگردانی محمد امین وحیدی درکابل و حومه های آن به پایان رسید که مرحله تدوین آن هم تقریباً ده روز را دربرخواهد گرفت.

 این فلم کوتاه داستانی درزمان نوشتن فلمنامه " هما" نام داشت، بعداً درزمان بازنویسی به " من گرسنه ام مادر" تبدیل شد و حالا که درمرحله پس از تولید قراردارد  نام " گنج درویرانه است" را بخود گرفته است. فلمنامه آنرا

هم محمد امین وحیدی نوشته که با مشوره آکادمی هنرو علوم سینمایی و خانه فیلم رازی بازنویسی وتکمیل نموده است.

 داستان این فلم کوتاه هما دخترک هفت ساله ای را به تصویرمیکشد که با مادر وتنها برادرش زندگی میکند. پدر این دخترک خورد سال را طالبان برده اند و مادرش بخاطرسالها قالین بافتن با مرض سل درگیراست، و هما و همایون تنها نان آوران خانه اند که ازطریق قالین بافی زندگی شانرا سپری مینمایند. هما و همایون روز به مکتب میروند و شب قالین میبافند. مادرهرشب برای آنها قصه میگوید تا آنها را خواب نبرد و کمی بیشترقالین ببافند. هما زمانی که قصه پسرک فقیرو گنج ویرانه را بارها و بارها میشنود، میخواهد خودش را درجایگاه پسرک قراردهد و ازخرابه های شهرگنج بیابد. هما چند روز اینطرف و آنطرف سرگردان دنبال گنج میگردد اما هرآن چیزی میابد، همه اش آثارجنگ است و بس.

سرانجام مادرش میمیرد و هما.......

گفتنی است، دراوایل قراربود، این فلم کوتاه با پشتیبانی تخنیکی آکادمی هنر وعلوم سینمایی ساخته شود که بنابرتدویرکلاس های آکادمی و مصروفیت های بیش ازحد مسئولین آن، خانه فیلم رازی درتهیه این فلم کوتاه که اولین اثرسینمای دید نو محسوب میشود، همکاری نموده است. با آنکه شنیده میشود بودجه های کلانی برای پروژه های فلمی ازمجراهای مختلفی وارد افغانستان میگردد، اما امین وحیدی این فلم کوتاهش را که اولین اثرش هم است با هزینه شخصی و با همکاری دوستانش ساخته است.  

امین وحیدی و همکارانش درنظر دارند اولاً این فلم را درکابل افتتاح نمایند و سپس آنرا به نمایندگی ازافغانستان به جشنواره های مختلف دورو نزدیک بفرستند.

شناسنامه فلم:

نام فلم: گنج درویرانه است

موضوع: اطفال و تاثیرات جنگ برآنها

مدت:  20 دقیقه

نوعیت ساخت: دیجیتال ویدیو

تهیه کننده: محمد امین وحیدی  

محصول: محصول مشترک سینمای  دید نو و خانه  فیلم  رازی   سال 1386- 2007 

لوکیشن ها: کابل و اطراف آن

عوامل:

تصویربردار:  رازی محبی

صدابردار:

نورپرداز:

دستیارهنروران: رضا احمدی

دستیاربازی: سهیلا محبی

دستیارصحنه: حامد علیزاده

دستیارتولید:  مهدی ظفری

تدوینگر:

انتخاب موسیقی:

عکاس پشت صحنه: رضا "رضا"

انتخاب بازیگران: سهیلا محبی

مدیرتولید: رازی محبی

مشاورین فلمنامه و کارگردانی: رازی محبی -  سهیلا محبی

فلمنامه نویس و کارگردان: محمد امین وحیدی

بازیگران:

1.  عاقله رضایی درنقش مادر
2. آصفه عبدالحسین درنقش هما
3. عزیز جعفری درنقش همایون
4.  عاقله حسینی درنقش معلم
5. رامین کوچک در نقش پسرک عکس فروش
6. میترا وحیدی درنقش آزاده
7. صایمه جعفری درنقش فاطمه
8. عبدالله جعفری درنقش مرد عابر
9. سمیه جعفری درنقش دخترچوب جمگر
10. فهیمه وحیدی درنقش دخترچوب جمگر
11. افسر و افراد پولیس حوزه هفتم امنیتی درنقش پولیس محافظ قصر   

اخیراً دو شبکه تلویزیونی خصوصی دیگردرکابل آغاز به کارکرد

 ( محمد امین وحیدی)

هنوزهم بازار تلویزیون های خصوصی داخل کشورگرم گرم است و هراز چند روز یک تلویزیون جدید روی آنتن میرود و به نشرات آغازمینماید که این روند درطول تاریخ کشور بی سابقه بوده است.

تقریباً حدود یک ماه پیش هموطنان ما شاهد ورود هفتمین شبکه تلوزیونی خصوصی به نام تمدن و پس ازآن دو سه روز پیش شاهد ظهورهشتمین شبکه تلویزیونی خصوصی به نام نورین دربازار رقابت های رسانه ای صوتی تصویری کشور بودند که نشرات این دوشبکه لااقل زمینه دوگزینه بیشتر را برای انتخاب بینندگان فراهم ساخت.

شبکه تلویزیونی تمدن که ازچند ماه پیش نام و آوازه آن روی زبان ها افتاد و گمان میرفت با آمادگی های کافی و لازم به نشرات آغازنماید، پس ازشروع نشرات جذابیت چندانی ازخود نشان نداد.

نورین هشتمین شبکه تلویزیونی خصوصی که ازماه ها پیش به تولید برنامه آغازنموده بود، ظاهراً یک تلویزیون نسبتاً جوان پسند به نظرمیرسد زیرا درآغاز نشرات آزمایشی اش با شکل و شمایل نسبتاً متفاوت ترازتلویزیون تمدن که پیشتر به نشرات آغازنموده بود و بعضی از تلویزیون های دیگر ظاهرگردیده است و احساس میشود با آمادگی کامل نشراتش را آغازنموده باشد. ریتم تند دربرنامه­ها، گرافیک نسبتاً نو و بیشتر حضورچشمگیر قشرجوان دراین تلویزیون جدیدالتاسیس ازجمله مشخصاتی است که تا قبل از شروع رسمی نشرات این شبکه و براه افتادن برنامه های عادی آن به چشم میخورد باید دیده شود که این تلویزیون برنامه هایش را چطور ادامه میدهد.

 اما تجارب قبلی و بعضی از چشم دید های عینی نشان میدهد که به استثنای یکی دو شبکه درمجموع تلویزیون های خصوصی افغانستان نشرات آغازین شانرا با شور و هیجان بسیارآغازمینمایند و رفته رفته با گذشت زمان رو به افول مینهند آنهم به دلیلی که قبل ازروی آنتن رفتن حدود پنج یا شش ماه روی شکل و ساختاربرنامه های اولیه شان کارمینمایند، ازاین سبب اولین برنامه ها نسبتاً با دقت بیشتری ساخته میشود و زمانی که نشرات عادی شروع میگردد زمان کافی، بودجه کافی، حوصله کافی و دقت لازم برای انجام چنین کاری نیست درآنصورت هرآنجه بدست بیاید به دست نشرسپرده میشود همین است که کیفیت برنامه ها پایین میاید. عین تجربه را شبکه تلویزیونی آریانا درمقابله با طلوع داشت. چون روی برنامه های اولیه آریانا چه ازلحاظ محتوی و چه ازلحاظ شکل و شیوه ارائه، ماه ها کارصورت گرفته بود، درآغاز با قوت بسیاربه نشرات آغاز کرد که حتی طلوع که یگانه رقیب جدی آن درآن زمان بود ازشروع آریانا تکانی خورد، اما پس از سپری شدن تقریباً سه ماه هیچگونه نو آوری ای دیگری به چشم نخورد و همانی که بود همان درحالیکه سه ماه بعد زمان تغییر کرده بود و توقعات بیننده ها بیشترشده بود.   

درشرایط امروزی که کشورها و ملت ها به سوی جهانی شدن میروند، ارتباطات ازطریق رسانه های صوتی تصویری دارای بیشترین تاثیرگذاری و درعین زمان دارای بالاترین درصد مخاطب یابی نسبت به سایرمطبوعات چاپی میباشند. 

فضای مساعد فعلی برای ایجاد تلویزیون های خصوصی  در نفس خود یکی از دستاورد های مهم و شاخص دوره پس ازطالبان درعرصه آزادی بیان و دموکراسی که مقوله های نوظهور در فرهنگ سیاسی – اجتماعی افغانستان پس از طالبان است به شمارمیرود که ایجاد این فضا تاحدی توانسته است برای دولت آقای کرزی درنزد جامعه جهانی یک اعتباربینی خمیری ای بخرد.

اما طرف دیگرقضیه اهداف، کارکرد ها و بازدهی این شبکه های خصوصی است که میتوان آنرا با مرورکوتاهی بررسی ارزیابی کرد . اینکه آیا با بیشترشدن شبکه های خصوصی میتوان شاهد تغییرات و پیشرفت و رقابت سالم بین آنها بود یا خیر سئوالی است که با بررسی مختصری میتوان به آن پاسخ داد. بررسی تفاوت برنامه ها اززمان ایجاد هرتلویزیون خصوصی تا کنون و خط نشراتی آنها نشاندهنده میزان پیشرفت یا تمایل به پیشرفت دربین شبکه های تلویزیونی است.

دراوایل پس از سقوط طالبان و ظهور تازه تلویزیون های خصوصی درافغانستان، پسند و توقعات بیننده ها به اندازه امروزنبود، زیرا درآن زمان تنها شبکه تلویزیونی ای که وجود داشت، تلویزیون دولتی ملی بود که برای چند ساعت درشب نشرات داشت ومحتویات آنهم فقط برنامه های تبلیغاتی دولتی بود، طبیعی است که برای رفع خستگی درمقابل تلویزیون ملی هرشبکه دیگری هم که میبود لااقل یک گزینه دیگربود و بیننده به همان هم اکتفا مینمود، اما امروز پس از گذشت پنج سال، آزادی دراستفاده از دیش آنتن، ایجاد شبکه های کیبلی، ویدیویی سی دی  های خانگی و ایجاد سمارق وار شبکه های تلویزیونی خصوصی داخلی بدون شک توقعات بیننده را ازچند سال بدینسو افزایش داده است که با چهارپنج سال قبل اصلاً قابل مقایسه نمیباشد ولی حالا برشبکه های تلویزیونی است که با دقت و ظرافت بیننده هایشانرا حفظ نمایند زیرا با فقط دادن یک دکمه ریموت کنترول کافیست بیننده انتخاب بعدی داشته باشد که با وجود نه شبکه تلویزیونی سرتاسری بیننده ها تقسیم میگردند.

متاسفانه تا کنون دربین تلویزیون های خصوصی موجود رقابتهای برجسته ای که به چشم میخورد، " چگونه زمان نشراتی خود را پرکردن"، " چه سریال هندی را نشرکردن" و" چه برنامه ای را ازشبکه دیگرکاپی کردن" بوده که از یکسو به دلیل نبود تجارب کافی درکارهای صوتی تصویری دربین دست اندرکاران این تلویزیون ها ناشی میشود و ازسوی دیگر نبود محصولات صوتی تصویری افغانی مانند فلم ها و سریالها و برنامه ها منحیث بدیل هندی هم باعث میگردد تلویزیون ها ناگذیر ازمحصولات صوتی تصویری " فلم ها و سریالها"ی بیش ازحد هندی استفاده و با دوبله پخش نمایند.  

مسئله ای که نمیتواند زیاد بیننده ها را راضی نگهدارد، عدم پیشرفت و طرح و ابتکارات جدید تلویزیون هاست. دربین  هشت نه شبکه تلویزیونی موجود اکثراً برنامه ها مشابه همدیگراند با کمی تغییرنام و طرح گرافیک که این برای اکثربیننده ها خسته کننده است. حتی دربین تیزرهای تبلیغاتی برنامه های تلویزیون تمدن و نورین که جدیداً به فعالیت آغاز نموده اند هم چیز جدیدی به چشم نمیخورد اکثراً همان برنامه های تلویزیون های دیگراند فقط با کمی رنگ و گرافیک متفاوت تر.

تلویزیون های خصوصی افغانستان معمولاً یا با اهداف تجاری ایجاد میگردند و یا هم با اهداف سیاسی ازاینرو درمیان سران و مسئولین بعضی از شبکه هایی که شنیده میشود درآینده های دورو نزدیک شروع به فعالیت نمایند، نام افراد و اشخاصی شنیده میشود که کم کم درحال ازدست دادن جایگاه سیاسی - اجتماعی شان دربین جامعه اند و برای بقای حیات سیاسی شان دست با ایجاد تلویزیون میزنند اما این هم مهم نیست، چون معمولاً بیننده هوشیارترازبرنامه سازاست.   

قابل یادآوریست، درپهلوی تلویزیون ملی افغانستان، شبکه های خصوصی تلویزیونی عبارتند از، آیینه، طلوع، افغان ، آریانا، لمر، شمشاد، تمدن و نورین که همه شان پس از دوره طالبان ایجاد گردیده اند.

دربین تلویزیون هایی که ازوزارت اطلاعات و فرهنگ مجوزبدست آورده اند؛ نام هایی چون، فردا، نور، کوثر، امروز و ....  نیز به گوش میرسد که شاید یکی پس از دیگری آغاز به فعالیت نمایند.